Madde 41

Bu maddenin delili; halifenin azledildi?i ve azledilmeye müstahak oldu?u hususlardan herhangi bir hususun meydana gelmesi mezâlimlerden bir mazlimedir ve izâle edilmesi kaç?n?lmazd?r. Ayn? ?ekilde bu, ispat edilmeye muhtaç olan hususlardan bir husustur. Dolay?s?yla bunun kâd? önünde ispat edilmesi de kaç?n?lmazd?r. Mademki mezâlimin izâlesine hükmeden Mezâlim Mahkemesidir ve mazlimenin ispat?nda ve hakk?ndaki hükümde salahiyet sahibi olan Mezâlim kâd?s?d?r o halde hem bir önceki maddede belirtilen hallerden bir halin meydana gelip gelmedi?ine hem de halifenin azline karar verecek olan Mezâlim Mahkemesidir. Ancak halifenin ba??na bu hallerden biri gelir ve kendisini bundan kurtar?rsa mesele sona erer. Müslümanlar, bu hallerden birinin meydana gelmesiyle ayr?lmas? gerekti?i görü?ünde olurlar ve bu hususta anla?mazl??a dü?erlerse Allahuteala’n?n ?u kavlinden dolay? meselenin çözümü için kadâya (yarg?ya) ba?vururlar: فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ “E?er bir hususta çeki?irseniz, onu Allah’a ve resule götürün!” Yani “Siz ve Ulu’l Emr (yöneticiler) çeki?irseniz” demektir ki bu, veliyy-ul emir (velâyet sahibi yönetici) ile ümmet aras?ndaki bir çeki?medir. Allah’a ve resulüne götürülmesi ise kadâya, yani Mezâlim Mahkemesine götürülmesidir.

Yine Mezâlim Mahkemesi, halifenin üzerindeki tasallutun kald?r?lmas?na yönelik ihtar süresini veya esirlikten kurtulmas?na yönelik verilen süreyi belirleme salahiyetine de sahiptir. ?öyle ki bu süre zarf? içerisinde geçici emirin görevi devam eder ve bundan sonra e?er halife tasallut ve esirlik olmadan salahiyetlerine sahip olursa geçici emirin görevi sona erer. Yok e?er tasallut ve esirlik sona ermezse azline hükmedilir ve geçici emir yeni halifenin nasbedilme i?lemlerine ba?lar.