Madde 80

Bu maddenin delili ?udur ki Resul tek bir mesele için iki kâd? tayin etmedi. Bilakis tek bir mesele için tek bir kâd? tayin etti. Bu da tek bir meselede birden çok kâd?n?n olmas?n?n caiz olmayaca??na delalet etmektedir. Ayr?ca kadâ; ba?lay?c? olmak üzere ?er-i hükmü bildirmektir. Bir Müslüman nezdindeki ?er-i hüküm ise birden fazla olamaz. Çünkü o, Allah’?n hükmüdür. Allah’?n hükmü ise tektir. Do?rudur, bu hüküm birçok ?ekilde anla??labilir ama gere?ince amel etmek bak?m?ndan Müslüman nezdinde tektir. Mutlak olarak birden çok olamaz. Dolay?s?yla bu hükümden anlad??? ?ey onun hakk?nda Allah'?n hükmü olup bunun d???ndakiler onun nazar?nda ?er-i bir hüküm olsa da kendisi hakk?nda Allah'?n hükmü de?ildir. Taklit etti?i ve taklidine göre amel etti?i hüküm, onun hakk?nda Allah'?n hükmüdür. Dolay?s?yla kâd?, bir mesele hakk?ndaki ?er-i hükmü ba?lay?c? olmak üzere bildirdi?i zaman tek bir bildirimde bulunmal?d?r. Çünkü bu, ba?lay?c? olmak üzere Allah'?n hükmünü bildirmektir. Dolay?s?yla bu, hakikatinde Allah’?n hükmü ile amel etmektir. Allah’?n hükmü çok say?da anla??lsa dahi amel halinde birden fazla olamaz. ??te bu nedenle tek bir meselede yani tek bir mahkemede birçok kâd?n?n bulunmas? sahih de?ildir. Çünkü Allah'?n hükmünün birden fazla olmas? imkans?zd?r. Tek bir mesele, yani tek bir mahkeme aç?s?ndan böyledir. Bir beldenin tüm davalar? için tek bir mekanda iki ayr? mahkemenin bulunmas? aç?s?ndan olana gelince; bu caizdir. Çünkü kadâ, halife taraf?ndan verilen bir niyabettir ve çok say?da verilmesi caiz olan vekalet gibidir. Keza tek bir mekanda çok say?da kâd? (mahkeme) bulunmas? da caizdir. Has?mlar (taraflar), tek bir mekandaki iki kâd? aras?ndaki tercihte çeki?tikleri zaman davac? taraf tercih edilir ve davalar?, onun talep etti?i kâd?ya bakt?r?l?r. Çünkü bu, hakl? bir taleptir ve kendisinden talep edilenden daha râcihtir.