Madde 106

Ümmet Meclisi üyeleri seçim ile seçilir, tayin ile atanmaz. Bu, onlar?n görü?te insanlar?n vekilleri olmalar?ndan dolay?d?r. Vekili ise ancak müvekkili seçer. Müvekkile mutlak olarak vekil dayat?lamaz. Çünkü Ümmet Meclisi üyeleri, fertler ve topluluklar olarak insanlar?n görü?te temsilcisidirler. Geni? bir bölgede ve birebir tan?nmayan büyük bir toplulukta temsilci, ancak insanlar?n kendisini temsilci olarak seçmesi ile bilinir. Bunun içindir ki Resul görü?te kendilerine ba?vurdu?u kimseleri, kudretlerine, kifayetleri ve ?ahsiyetlerine göre seçmemi?, bilakis onlar? “nakipler”, topluluklar?n?n temsilcileri olmalar? esas? üzerine seçmi?tir. Nitekim ?kinci Akabe Biati’nde nakipleri seçme i?ini (kendisine) biat veren Müslümanlara b?rakm?? ve onlara ?öyle demi?tir: أَخْرِجُوا إليَّ مِنْكُمُ اثْـنَيْ عَشَرَ نَقِيباً يَكُونونَ على قَوْمِهِمْ “Bana aran?zdan, kavimlerinin üzerinde (temsilci) olacak on iki (12) nakip ç?kar?n?z.”  ?bn-u Hi?âm, Sîret’te Ka’b ?bn-u Mâlik kanal?yla zikretti.”

Buna göre, Ümmet Meclisi üyelerinin görü? hususunda vekiller olmalar?, Ümmet Meclisinin gere?ince bulundu?u illetin, görü?te ve muhasebede fertlerin ve topluluklar?n temsili olmas? ve genel seçimler olmad?kça tan?nmayan insanlar hakk?nda bu illetin tahakkuk etmemesi bak?m?ndan, tüm bunlar bak?m?ndan, Ümmet Meclisi üyelerinin seçim ile seçilmeleri ve tayin ile atanmamalar? istinbat edilir.

Ümmet Meclisi Seçimlerinin Keyfiyeti

1. 56. madde uyar?nca ?u iki maksatla ehlini temsil edecek bir Vilayet Meclisi seçilir:

Birincisi: Vilayet ehli için huzurlu ve güvenli bir ya?am sa?layacak ve ihtiyaçlar?n?n giderilmesini ve hizmetlerinin kar??lanmas?n? kolayla?t?racak ?ekilde i?ini yapmas?nda valiye yard?mc? olmas? maksad?yla vali için vilayetin vak?as? ve ihtiyaçlar? konusunda gerekli bilgileri sunmakt?r.

?kincisi: Vilayet Meclisinin “ço?unlukla” validen ?ikayetçi olmas?, valinin azlini gerektirmesi bak?m?ndan valinin yönetiminden raz? veya ?ikayetçi olduklar?n? aç??a vurmakt?r.

Yani Vilayet Meclisinin vak?as?; vilayetin vak?as?n? kavratmak ve kendisinden raz? veya ?ikayetçi olundu?unu aç??a vurmak suretiyle valiye yard?mc? olmaya yönelik idarî bir vak?ad?r. Tüm bunlar onu, i?ini ihsan (mükemmellik) ile yapmaya sevk eder. Ancak bu meclis, ileride beyan edilen Ümmet Meclisi gibi ba?ka salahiyetlere sahip de?ildir.

1. 105. madde uyar?nca ve yukar?daki beyana göre bir Ümmet [?ûra ve Muhasebe] Meclisi olu?turulur. Bu meclis, ileride beyan edilen mevzusunda ifade edilmi? salahiyetlere sahip ümmetin seçilmi? temsilcisi olur.

2. Bu da hem Vilayet Meclisleri üyelerinin seçilmesi için bir seçim hem de Ümmet Meclisi üyelerinin seçilmesi için bir seçim olaca?? anlam?na gelmektedir.

3. Seçim i?lemini kolayla?t?rmak ve raiyyeyi seçimlerin tekrar? ile me?gul etmemek için evvela Vilayet Meclisleri seçilir sonra Vilayet Meclislerinde kazananlar toplan?p kendi aralar?ndan Ümmet Meclisi üyelerini seçerler yani Vilayet Meclisleri do?rudan bir seçim ile ümmet taraf?ndan seçilir, Ümmet Meclisi de Vilayet Meclisleri taraf?ndan seçilir. Bu ise Ümmet Meclisi müddetinin ba?lang?ç ve biti?inin, Vilayet Meclislerinin ba?lang?ç ve biti?i ile ayn? anda olaca?? anlam?na gelmektedir.

4. Vilayet Meclislerinden Ümmet Meclisine üye olarak seçilen kimsenin yerini, kendi vilayetinin meclis seçimlerinde kaybeden adaylardan en çok oy sahibi olan kimse al?r. En çok oyu e?it say?da alan birden fazla olursa aralar?nda kura çekilir.

5. Zimmet ehli de Vilayet Meclislerine kendi temsilcilerini seçerler. Onlar?n bu temsilcileri de Ümmet Meclisindeki temsilcilerini seçerler. Tüm bunlar, Vilayet Meclisleri seçimleri ve devlet içerisindeki Ümmet Meclisi seçimleri ile birlikte olur.

Binaenaleyh bu geçen unsurlar? dikkate alan ve Vilayet Meclisleri seçimlerinin ve keza Ümmet Meclisi seçimlerinin icraatlar?n? beyan eden bir kanun haz?rlanm??t?r.