Madde 15

Bu maddenin delili; Allahuteala’n?n ?u kavlidir: وَلا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ “Allah'tan ba?kas?na tapanlara sövmeyin. Sonra onlar da Allah'a söverler.” Kafirlere sövmek, mübahlardand?r. Allah, Kur’an’da onlara sövmü?tür. Ancak bu sövmenin Allah’a sövmeye götürece?i zann? galip olursa haram olur. Çünkü Allah’a sövmek, caiz de?ildir haramd?r ve haram?n da ötesindedir. Buradan da [الوسيلة إلى الحرام حرام] “Harama götüren vesile haramd?r” ?eri kaidesi istinbat edilmi?tir. Ancak bu vesilenin haram olmas? için onun harama götürece?i zann? galip olmas? gerekir. Çünkü onlar?n putlar?na sövmenin haram olmas?, Allah Subhânehu’ya sövmeye götürecek olmas? sebebiyledir. Bu da [فَيَسُبُّوا] kelimesindeki fâ-i sebebiyyenin kullan?lmas? yüzündendir. E?er herhangi bir ?eri hükümdeki zann? galip gibi onlar?n putlar?na sövme sebebiyle Allah’a sövmenin has?l olaca?? zann? galip olmazsa “fâ” harfinin kullan?lmas?n?n sebebiyete dolay?s?yla haraml?l??a dair bir delaleti olmaz. Dolay?s?yla kad?n?n peçesiz (yüzü aç?k) olarak d??ar?ya ç?kmas?n?n fitneye götürece?inden korkulmas? gibi sadece harama götürece?inden korkulmas? gibi bu vesilenin harama götürece?i zann? galip olmazsa bu tür bir durumda haram olmaz. Çünkü götürece?inden korkulmas? haraml?l?k için yeterli de?ildir. Bu maddenin delili i?te budur.

?u kaide de bu kaide gibidir: Mübah olan bir ?eyin kollar?ndan bir kol bir zarara götürürse sadece bu kol haram k?l?n?r ve o ?ey mübah olarak kal?r. Çünkü Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]’den rivayet edildi?i üzere Hicr mevkiinden geçerken oraya konaklam??, insanlar onun kuyusundan su alm??lar ve yola dü?tüklerinde Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ?öyle demi?tir: لاَ تَشْرَبُوا مِنْ مَائِهَا شَيْئاً، وَلاَ تَتَوَضَّؤُوا مِنْهُ لِلْصَّلاَةِ، وَمَا كَانَ مِنْ عَجِينٍ عَجَنْتُمُوهُ فَاعْلِفُوهُ الإِبِلَ وَلاَ تَأْكُلُوا مِنْهُ شَيْئاً، وَلاَ يَخْرُجَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ إِلاَّ وَمَعَهُ صَاحِبٌ لَهُ “Onun suyundan bir damla dahi içmeyin, salâh için ondan abdest almay?n, onun suyu ile yo?urdu?unuz bir hamur varsa deveye yedirin ondan hiçbir ?ey yemeyin, sizden biriniz yan?nda bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas?n.” Oysa suyu içmek mübaht?r. Ancak Semud kuyusunun oldu?u suyun kollar?ndan olan bu kol zarara götürmesinden dolay? Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], onu haram k?lm??t?r. Ancak su, mübah olarak kalmaya devam etmi?tir. Keza bir ki?inin yan?nda bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas? mübaht?r. Ancak bu ordudan birisinin bu gecede o mekanda d??ar? ç?kmas? zarara götürece?inden dolay? Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem] bunu haram k?lm??t?r. Bunun d???nda bir ki?inin bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas? mübah olarak kalmaya devam etmi?tir. ??te bu, mübah?n bir kolu zarara götürdü?ünde sadece bu kolun haram olaca??n?n ve ?eyin kendisinin mübah olarak kalmaya devam edece?inin delilidir.