Madde 159

Bu maddenin delili; Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in ?u kavlidir: الإِمَامُ رَاعٍ وَهُوَ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ "?mam [halife] bir çoband?r ve güttü?ünden mesuldür." Ziraat i?lerinin denetlenmesi, i?lerin güdülmesinden daha genel bir i?tir. Bunun içindir ki imam?n gözetmesi gereken i?lerdendir. Ancak devlet, ziraat i?lerini üstlenmez. Çünkü resul, bunu Müslümanlara terk etmi?tir. Zira hurmalar?n a??lanmas? ile ilgili hadiste onlara ?öyle demi?tir: أَنْتُمْ أَعْلَمُ بِأُمُورِ دُنْيَاكُمْ "Siz dünya i?lerini daha iyi bilirsiniz." ?bn-u Hazm ise el-?hkam'da senedi ile birlikte rivayet etti ve Ai?e ile Enes'ten ?u laf?zla sahihledi: أَنْتُمْ أَعْلَمُ بِأُمُورِ دُنْيَاكُمْ "Siz dünya i?lerini daha iyi bilirsiniz."

Enes'ten yap?lan ba?ka bir rivayette ise ?öyle geçmi?tir: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمْ مَرَّ بِقَوْمٍ يُلَقِّحُونَ، فَقَالَ: لَوْ لَمْ تَفْعَلُوا لَصَلُحَ. قَالَ: فَخَرَجَ شِيصًا، فَمَرَّ بِهِمْ فَقَالَ: مَا لِنَخْلِكُمْ؟ قَالُوا: قُلْتَ كَذَا وَكَذَا، قَالَ: أَنْتُمْ أَعْلَمُ بِأَمْرِ دُنْيَاكُمْ "Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], (hurma a?açlar?na) a?? yapan bir toplulukla kar??la?t? ve buyurdu ki: "Ke?ke yapmasayd?n?z daha iyi olurdu." (Enes) dedi ki: "O sene hurmalar olgunla?mad?. Derken Allah'?n Resulü onlara u?rad? ve dedi ki: "Hurmalar?n?za ne oldu?" Onlar da dediler ki: "Böyle böyle dediniz." O da dedi ki: "Siz dünya i?lerini daha iyi bilirsiniz." Ahmed'in Enes'ten yapt??? rivayette ise Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ?öyle buyurmu?tur: إِذَا كَانَ شَيْءٌ مِنْ أَمْرِ دُنْيَاكُمْ فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِهِ، فَإِذَا كَانَ مِنْ أَمْرِ دِينِكُمْ فَإِلَيَّ "Dünyal?k bir i? olursa siz daha iyi bilirsiniz. Dini bir i? olursa o bana aittir." Bu da devletin ziraat? do?rudan denetlemeyece?ine, onu i?letmeyece?ine bilakis ziraat? geli?tirmek, güçlendirmek, zirai i?leri kolayla?t?rmak ve üretim rekoltesini artt?racak zirai bir politika çizmek için seçece?i mubah üsluplar? düzenlemek yoluyla genel olarak denetleyece?ine delalet eder.