Madde 173

Tedris konular? ?u iki türün d???na ç?kmaz: Bilimsel Bilgiler: Kimya, fizik, astronomi, matematik ve benzeri deneysel bilimler; insan?n kendisiyle sözler, fiiller ve ?eyler hakk?nda; vak?alar?, özellikleri ve insan f?trat?na uygunluklar? bak?m?ndan hüküm vermesi için akl? geli?tirmek maksad?yla verilirler. Bu bilgilerin ?ahsiyet olu?turmakla do?rudan bir ili?kisi yoktur. ?eri Bilgiler: Bunlar sözler, fiiller ve varl?klar hakk?ndaki ?eri hükmü aç?klamak için verilirler. E?er bu; farz yada mendub yada mubah yada mekruh yada haram ise teklifî hükümdür. E?er bu hüküm; ister sebep veya ?art veya mâni veya ruhsat veya azîmet olsun isterse sahih veya bat?l veya fasit olsun vaz’î hükümdür. ??te bu, ?slami akliyeti olu?turur. Bu ?eri hükümler; Müslüman?n sözler, fiiller ve ?eylere yönelik ?eri tav?r almas? hedefiyle uzvî ihtiyaçlar?n? ve içgüdülerini doyurmak için harekete kalk??t???nda meyletmesi veya meyletmemesi ile yada almas? veya terk etmesi ile birle?tirildi?inde ?slami nefsiyet olu?ur. ?slami akliyet ve ?slami nefsiyetin olu?turulmas?yla; dü?ünmede ve meyletmede ?slami akideyi esas alan ?slami ?ahsiyet olu?turulmu? olur.

Dolay?s?yla ?slam Müslümandan insan, hayat ve kainat?n yarat?l??? hakk?nda dü?ünmesini talep eder. Mesela Allah ?öyle buyurdu: وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ "Göklerin ve yerin yarat?l??? hakk?nda derin derin dü?ünürler." Ve ?öyle buyurdu: أَفَلاَ يَنظُرُونَ إِلَى الإِْبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ "Devenin nas?l yarat?ld???na bakmazlar m??" Ve ?öyle buyurdu: كَذَلِكَ يُحْيِي اللّهُ الْمَوْتَى وَيُرِيكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ "Böylece Allah ölüleri diriltir ve akledesiniz diye ayetlerini size gösterir." Yine Müslümandan hükümlerinde, fiillerinde ve e?ilimlerinde ?eri hükümlere ba?lanmas?n? da talep etmi?tir. Mesela Allah [Subhânehu ve Te’alâ] ?öyle buyurdu: فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّىَ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُواْ فِي أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُواْ تَسْلِيمًا "Hay?r! Rabbine and olsun ki, onlar aralar?nda ç?kan ihtilaflarda seni hakem tayin edip sonra da senin verdi?in hükme içlerinde hiçbir s?k?nt? duymaks?z?n tam bir teslimiyetle teslim olmad?kça iman etmi? olmazlar!" Ve ?öyle buyurdu: وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا "Resul size her ne verdiyse onu al?n ve sizi her neyden nehyettiyse ondan da sak?n?n!" Ve ?öyle buyurdu: لاَ تَتَّخِذُواْ آبَاءكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاء إَنِ اسْتَحَبُّواْ الْكُفْرَ عَلَى الإِيمَانِ "E?er küfrü imana tercih ediyorlarsa, babalar?n?z? ve karde?lerinizi (bile) dost edinmeyin." Ve ?öyle buyurdu:وَقُلِ اعْمَلُواْ فَسَيَرَى اللّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ وَسَتُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ "De ki: (Yapaca??n?z?) yap?n! Muhakkak ki yapt?klar?n?z? Allah da resulü de müminler de görecektir. Sonra görüleni ve görülmeyeni bilen Allah'a döndürüleceksiniz de O size yapmakta olduklar?n?z? haber verecektir."

Benzer ?ekilde okuldan da; f?k?h usulü, dil ve tefsir ilimlerinde seçkin ?slami ?ahsiyetleri olu?turmak için ilk yuva olmas? talep edilir. Yine okuldan; atom, uzay ve bilgisayar bilimleri gibi bilimsel bilgilerle seçkin ?slami ?ahsiyetleri olu?turmak için de ilk yuva olmas? talep edilir. Ba?r?ndan siyasette, yönetimde ve cihatta Ebu Bekir, Halid ve Selahaddin gibi benzersiz liderler ç?kartan ?slami ümmet, yine ba?r?ndan f?k?hta ve di?er ilimlerde ?âfiî, el-Buhari, Harezmî, ?bn Heysem gibi e?siz alimler ç?kartan ayn? ümmettir. Bütün bu bilgilerin okul merhalesinde ö?retilmesindeki hedef; ö?rencide ?slami ?ahsiyeti olu?turmak, onu pratik hayat sahas?na girmeye haz?rlamak yada yüksek ö?renimini takip etmeye haz?rlamakt?r. Bundan maksat ise ?slami ümmetin fikrî ve ilmî seviyesini yükseltmek için gerekli seçkin ?ahsiyetler olu?turmakt?r. Ta ki ümmet; bütün insanlar? küfrün zulümat?ndan ?slam’?n ayd?nl???na ç?karmak, be?eri kanunlar?n zulmünden ?eri hükümlerin adaletine kavu?turmak için dünyaya liderlik etmeye ehil olsun. Ayn? ?ekilde göklerde ve yeryüzünde olanlar? Allah [Subhânehu ve Te’alâ]’n?n raz? oldu?u hususlarda insan?n menfaati ve refah?na sunmak için Allah [Subhânehu ve Te’alâ]’n?n ?u sözüne ba?lanarak çal??s?n: وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الآخِرَةَ وَلاَ تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا "Allah'?n sana verdi?inden (O'nun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu iste ama dünyadan da nasibini unutma!"

Binaenaleyh tedris dersleri, bilimsel bilgileri ve ?eri bilgileri içermelidir. Derslerin da??l?m?, Müslüman?n Allah Sbhânehu'nun istihlaf k?ld??? yeryüzünü O'nun ve resulünün istedi?i ?ekilde imar etmeye muktedir olmas? için bu iki bölümün gerekliklerini kar??layacak ?ekilde olmal?d?r.

Bilimsel bilgilerden kast?m?z, hayata bak?? aç?s? ile do?rudan alakas? olmayan, ?slami akideden f??k?rmayan ancak ?slami akide üzerine kurulu olan bilgilerdir. Ö?renciyi pratik hayat sahas?na girmeye haz?rlamak için gereken bilgiler ve beceriler gibi. Buna göre öncelikle ö?retimine ba?lan?lan husus, ö?rencilere içinde ya?ad?klar? çevreleri ile ili?kilerine dair ilimlerden kendilerine gerekli olanlar tedris edilir. Ev aletleri, elektrikli ve elektronik cihazlar gibi kulland?klar? aletler ve araçlar hakk?nda genel bilgiler ve hesap yapmak gibi bilgiler öncelikle ö?retilir. Ayn? ?ekilde yollar ve caddelerdeki trafik kurallar? ve kanunlar? da ö?retilir. Ö?rencilerin içinde ya?ad?klar? bu çevre konular?n?n ö?retiminde; çevrenin sanayi, ziraat veya ticaret çevresi olmas?, bu çevrenin da?l?k veya düz arazi olmas? yada sahil bölgesi, s?cak veya so?uk olmas? dikkate al?n?r. On ya??na kadar bu konular?n ö?retilmesindeki gaye; ö?rencilerin kendilerini ku?atan e?ya ile ya?lar?na ve ihtiyaçlar?na göre ili?kilerini ve onlardan faydalanmalar?n? sa?lamak olur.

On ya??ndan sonra ise; ö?rencilere matematik ayr?nt?lar? ile birlikte a?amal? olarak ö?retilmeye ba?lan?r. Ayn? ?ekilde fizik, kimya, biyoloji bilimleri ve yüzme, jimnastik, atletizm, at?c?l?k gibi yararl? bilgi ve beceriler de ö?retilir. Bulu? ya??ndan sonra ise, ordunun denetiminde askerî e?itim becerileri de ö?rencilere kazand?r?l?r. Ayr?ca yüksek enstitüler ve üniversiteler, gerekli ölçüde insana faydal? olacak ilimlerin ele al?nmas?n? da üstlenir.